Hunger (2008)

Cái cảm giác của mình sau khi xem xong Hunger rất là hỗn loạn bởi nó vừa ám ảnh, vừa xúc động. Mình xem hôm này là vào đúng ngày 30/4, và còn nhớ là vào 1/5 là đi coi Đừng Đốt luôn, hiehie, vầy là 2 ngày lễ lớn mình đều coi phim về chiến tranh cả. Phim “Đừng Đốt” thì đã review khen chê đủ thể loại rồi, còn cái Hunger này thì bây giờ mới rảnh mà lạch cạch mấy dòng.
Phim này là sản phẩm đầu tay của đạo diễn Steve McQueen, lại nói về đề tài IRA, lần trước có coi 50 Dead Men Walking cũng nói về đề tài này mà chả hiểu mấy anh đang nói gì, công nhận tiếng Ai Len thuần chủng khó nghe ghê. Phim nói về Bobby Sands, một thành viên của IRA ( Quân đội cộng hòa Ai Len ), đã tuyệt thực để thể hiện sự chống đối của mình tới chính quyền Ireland. Tuy nhiên, trái ngược với những sức ảnh hưởng và sự chú ý cả trong và ngoài nhà tù mà kế hoạch tuyệt thực của Bobby tạo nên, thì không phải tất cả mọi người đều tin tưởng rằng Bobby đang làm đúng. Bộ phim là những tranh luận về tính đạo đức cũng như hiệu quả của kế hoạch tuyệt thực đối với chính quyền Ireland.
Bộ phim chia ra làm 3 phần rõ nét : cảnh mô tả sự khắc nghiệt trong nhà tù, cảnh nói chuyện của Bobby và cha sứ và cảnh lúc Bobby nằm an dưỡng sau cuộc bỏ đói (Hunger strike). Trong trường đoạn mô tả các vụ việc trong nhà tù, sự đau đớn được đẩy lên cao nhất, các hình ảnh đánh đập tù nhân, tra tấn họ hay đối xử với họ như súc vật thực sự làm mình run rẩy, tớ cũng biết là ở trung nhà tù có rất nhiều kiểu tra tấn ghê rợn. Ai xem Hostel thì nên biết rằng rất nhiều kiểu tra tấn trong đó là có thật và thậm chí cảnh thoát ra khỏi cái lồng chứa toàn dây kẽm gai trong Saw I là 1 kiểu tra tấn của tụi Mỹ tại Phú Quốc ta đó. Nhưng đó là khi điện ảnh hóa các kiểu tra tấn ấy, còn khi nó hiền hiện ra trước mắt hình ảnh những cai tù đánh đập những tù nhân vô tội, thì đó lại là việc rất khác. Đoạn phim Bobby ngồi nói chuyện blah blah với vị cha sứ rất là nhàm chán, góc máy quay cố định, diễn viên cũng ít chuyển động làm mình đôi lúc tưởng đó là still frame. Mình coi đoạn này tí nữa ngủ gật, cũng may là hổng có ngủ được, bởi vì có nhiều câu nói của anh Bobby giải thích có chuyện gì đang xảy ra và liên kết với hình ảnh trong giai đoạn 3 sau đó. Cảnh Bobby nằm trên giường bệnh cũng là một đoạn phim nhẹ nhàng và ít tình huống, chỉ đơn thuần là mô tả nhưng cũng nói lên được cái ý chính của bộ phim.
Tớ khá là confused trong 30 phút đầu phim bởi vì câu chuyện trong 30 phút này kể về 2 người tù xa lạ không tên tuổi chứ không phải nhân vật chính. Đó là một cách tiếp cận khá hay, mô tả cuộc sống trong trại giam bằng những thước phim chân thật nhất, không bị cá nhân hóa nếu như mô tả nhân vật chính ngay từ đầu, tuy nhiên nó sẽ làm người xem khó nhận ra sự liên kết giữa 2 tuyến nhân vật chính phụ này. Không chỉ vậy, mình thấy 3 phần phim mình chia ra trên kia không hỗ trợ cho nhau tốt lắm, phần 1 thì gắn với phần 2, phần 2 gắn với phần 3, nhưng mình không nhìn thấy được bất cứ sợi dây nào gắn kết phần 1 và phần 3 dù là mỏng manh nhất. Cách dựng phim tương đối lạ lùng, phim không mô tả cuộc hunger strike ra làm sao, mà chỉ nêu ra khởi đầu và kết thúc, hơi bị trái với cái cách kể cố hữu của cả phim, mình nói thật là muốn thấy nhiều hơn cảnh khi các tù nhân tham gia vào phong trào này.
Bộ phim mang màu sắc chính trị rõ nét, nhưng cũng rất nhân văn và được xây dựng qua hình ảnh các nhân vật trong bộ phim và mình ấn tượng với hình ảnh của 1 người cai ngục ( hình như phụ trách việc tắm rửa vệ sinh cho tù nhân ) và 1 anh lính trẻ trong đội SWAT và tất nhiên là cả Bobby. Họ giống như những người lính trong “Waltz with Bashir” - không biết bắn vào ai, chỉ cần bắn về phía trước, ai chết không thành vấn đề, hình ảnh người lính SWAT khóc đằng sau bức tường nhà tù khi biệt đội của anh đang đánh đập tất cả tù nhân trong trại là một trong những hình ảnh xúc động tương phản xuất sắc và anh là đại diện cho những người vẫn còn lòng trắc ẩn khi đã bước vào con đường sai trái của Chính Phủ. Ngược lại, hình ảnh viên cai ngục kia đã được chăm chút kỹ càng từ đầu phim & đã thể hiện được mặt thật sự của nhà tù IRA. Trong Repo! Genetic Opera có hình ảnh người bố Nathan rửa bộ quần áo của mình sau khi giết người, tớ trái với Diego vụ này, vì theo tớ thì ông bố đó quá là đáng chết, và cả ông bố lúc cuối cũng đã nói rằng ước gì chỉ có ông ấy phải chết. Viên cai ngục trong Hunger này cũng rửa tay sau khi đánh đập tù nhân, nhưng rõ ràng là nước không thể xóa nhòa đi những tội ác mà hắn gây ra, và cái kết cục hắn có làm người xem thấy thỏa mãn hơn là thương hại. Hình ảnh 2 bà mẹ trong phim tạo ra sự tương phản hấp dẫn, mình ấn tượng với khuôn mặt vô cảm của bà mẹ viên cai ngục hơn là bà mẹ của Bobby, bà mẹ viên cai ngục xuất hiện chưa tới 1 phút và không nói một lời nào, nhưng ánh mắt vô hồn kể cả khi con trai ngã gục vào bà trước những tiếng thét của mọi người xung quanh rất ám ảnh, và dường như, bà biết rằng số phận của con trai bà là phải như vậy.

Mình khá thích nhân vật Bobby, bởi ý chí kiên cường và khát khao ( tức là hunger ) tìm kiếm tự do của anh. Ngay từ những phút xuất hiện đầu tiên, Bobby đã thể hiện mình là một con người bền bỉ như thế nào, sống trong nhà tù khủng khiếp này, con người cũng đã phải tự tìm cho mình một con đường sống. ( Mình chỉ tự hỏi nếu Bobby không chống cự lại 2 viên quản ngục đó thì sẽ như thế nào nhỉ ? Phải chăng những lần trước anh đã bị tra tấn như vậy rồi ? Hay đó lại là phản ứng hơi thái quá của Bobby ? ). Đoạn nói chuyện với vị cha sứ công nhận dài dòng, nhưng qua đó người xem mới hiểu rõ hơn về khao khát của anh về 1 cuộc sống tự do giữa thiên nhiên, và rồi sau này, hình ảnh nội tâm của anh được so sánh với hình ảnh đàn chim, rất hợp lý và ý nghĩa với từng cung bậc cảm xúc của Bobby ở đoạn gần cuối. Tớ không muốn bàn về đoạn kết phim, nhưng theo cảm nhận riêng của tớ thì tớ thích, vậy đi cho nó đơn giản :)
Mình khá là mê thể loại biopic này, thời xưa thì có Amadeus còn gần đây thì có Into the Wild quá xá hay, phim này theo mình thấy là không quá hay mà cũng không quá dở, việc đem đề tài vốn gây tranh cãi này lên màn ảnh cũng là một nguyên nhân chủ đạo. Khi coi mấy phim dạng này, mình thật ra chỉ quan tâm là nó khắc họa nhân vật tới đâu, có đem lại ý nghĩa gì từ cuộc đời của họ không và nếu như vậy, Hunger cũng đã làm được điều đó và làm cho mình tương đối hài lòng. Những hình ảnh có độ ám ảnh cao, hình ảnh mang ý nghĩa sâu sắc về tự do là điều đọng lại trong mình khi coi xong Hunger, phim xứng được 7 điểm theo ý mình.
