Tranh của Mark Ryden là sự kết hợp của nghệ thuật tạo hình với hàng loạt chi tiết được mô tả rõ nét kèm theo đó là hình ảnh của các con số, chữ tượng hình, thịt, các cô bé cậu bé, những biểu tượng của Phật và Công Giáo, các danh nhân Mỹ. Các tác phẩm của ông đều mang những nét không tưởng ( surreal ) và rùng rợn với nhiều hình ảnh của quỷ, máu và các điển tích cổ.
Mark Ryden có 4 dự án lớn là “The Meat Show“, “Blood“, “Bunnies and Bees” và “The Tree Show” cùng hàng loạt các bức tranh tự do khác. Tranh của ông là sự kết hợp của nghệ thuật tạo hình với hàng loạt chi tiết được mô tả rõ nét kèm theo đó là hình ảnh của các con số, chữ tượng hình, thịt, các cô bé cậu bé, những biểu tượng của Phật và Công Giáo, các danh nhân Mỹ. Các tác phẩm của ông đều mang những nét không tưởng ( surreal ) và rùng rợn với nhiều hình ảnh của quỷ, máu và các điển tích cổ.
Tác phẩm “Corkey Ascending to the Heaven” là tác phẩm mà mình yêu thích trong thời kỳ 1991-2000 của ông
Bức tranh chia ra làm hai mảng màu, một bên là con đường cái xanh nhạt và bị cái áo của người đàn ông át đi, một mảng lại nhuộm một màu vàng óng ả nhiệm màu với cảnh những dãy nhà bình thường và một khu rừng phía xa. Tranh nổi bật với hình ảnh một con chó đen bị chết giữa đường, một cô gái qùy xuống cầu nguyện, đằng sau là hình một người đàn ông đang giơ tay lên có vẻ như đang gọi cứu thương, thấp hơn là hình một con quỷ và ở trên là chúa cùng các thánh thần. Con chó được lên thiên đàng trong sự tức giận đến phẫn uất của con quỷ, bộ xương của nó chui ra từ bụng và lộ ra một khoảng rách, đây cũng là một đặc trưng cho tranh của Mark. Mình rất thích cái cách vẽ có hồn trên khuôn mặt cô bé cũng như vẻ sửng sốt trên mặt con chó, tác phẩm không có khoảng trống nhưng đồng thời làm mình thấy sự xuất hiện của người mặc quân phục kia có cái gì đó hơi lạ lùng, bàn tay trái của anh cũng được vẽ to hơn và thô kệch hơn của cô bé. Mình cũng thích cách Mark xử lý màu sắc, những ngôi nhà hồng hồng rồi đỏ dần, bộ váy cô bé pha trộn hai màu chủ đạo của bức tranh. Không máu - Không thịt - Không số, nhưng lại đậm chất surreal Mark Ryden.
Trong ba năm 1998-2000 là những năm nở rộ cho phong cách của Mark, năm 1998 ông cũng đã tổ chức “The Meat Show” ở Pasadena và thu được nhiều đánh giá tốt. “The Meat Train” là một bức tranh đẹp của ông vào thời điểm này và thể hiện rõ phong cách vẽ của ông.
Con tàu mang số 23, một con số làm mình liên tưởng tới 23 Enigma, đứng đầu tàu là Chúa Jesus chỉ dẫn với người lái tàu là Abraham Lincoln, ông mặc bộ quần áo như nhân viên rạp xiếc chở một bé trai và một bé gái, cô gái thì mình không nhận ra nhưng đứa con trai thì có vẻ như hoàng tử William ( đoán vậy thôi! ). Cô gái cầm một bông hoa to và dẫm lên một tảng thịt lớn có mắt, toa của cô gái ghi một dòng chữ tiếng Nga mà Mark dùng rất nhiều. Cậu bé mặc quần áo quân đội với cây vương trượng có biểu tượng đầu lâu ngồi trên toa tàu trang trí với nhiều hình đồ chơi, bên cạnh là một con chuột cũng mặc quân phục đang bò rạp xuống. Đây là đỉnh cao của Mark với những sự kết hợp của số học và các biểu tượng Phật giáo, tranh của Mark khiến mọi người luôn luôn tâm niệm “Look Closer!” để thấy rõ các chi tiết và mình cũng đang cố gắng làm theo như thế. Dòng chữ “Ngày của Thịt” trên hình con ong cùng với biểu tượng đầu Phật trên đèn đường và ở toa sau làm mình vô cùng hứng thú, con số 683 trên mũ của Tổng Thống cũng rất đặc biệt, bạn có thể vào đây và xem
Các tác phẩm gần đây của ông đều làm cho mọi người thấy được sự tỉ mẩn của mình. Tranh có rất rất nhiều chi tiết nhỏ và nhiều hình ảnh độc đáo, chứng tỏ sự vô hạn trong trí tưởng tượng của Mark. Bức tranh The Creatix là một điển hình.
Mình sẽ không nói có những thứ gì trong hình này, bạn có thể vào website của ông và xem rõ các chi tiết nhỏ ấy. Nhưng mình chỉ muốn nói là Mark đã kết hợp tất cả các chi tiết ấy với nhau hết sức tuyệt vời, dù có vẻ hơi loạn. “Creatix” mình không biết rõ và tra cũng không tìm thấy gì, vậy mình xin được gọi nó là “Đấng tạo hóa” để phù hợp với tác phẩm. Phía sau cô gái là một khoảng rừng đang sinh sôi nảy nở ở thời tiền sử với các loại khủng long và voi ma mút, còn cô gái như đứng trên một cái chiếu :), chiếc váy của cô biểu thị cho thế giới nước với các loài thực vật biển cùng với Ông Già Noel 4 tay. Nếu bạn để ý thì sẽ thấy một con cá đang bò ra khỏi bức tranh trên váy cô gái, vừa làm cho bức tranh chuyển động rất mềm, vừa như để mô tả cho sự tiến hóa, cậu bé rôbốt bên phải thì lại là minh chứng cho sự phát triển vượt bậc của khoa học kỹ thuật. Nếu như phía dưới phức tạp bao nhiêu, nhiều chi tiết như thế nào thì bên trên lại không hề có một chút gì ngoài bầu trời và mây và dù ông hoàn toàn có thể thêm vài chú chim hay một số loài thằn lằn bay chẳng hạn, đó là một sự đối nghich quan trọng trong tranh của Mark, như thể ông muốn tạo một khoảng trống để thở cho người xem vậy. Mình rất thích bức tranh này và hy vọng sẽ học được kiểu sắp xếp như thế này của Mark.
Blood là một dự án lớn của ông được vẽ và hòa thành năm 2003. Đúng như cái tên, dự án này lấy Máu làm hình ảnh trọng tâm, tuy nhiên vẫn không thể thiếu các đặc trưng trong tranh Mark Ryden. Như ở trong bức Cloven Bunnny :
Mình vô cùng thích bức này bởi cái buồn được thể hiện trên khuôn mặt cô gái. Bức tranh với hai khoảng sáng tối rõ ràng và làm rõ cái ý đồ muôn thuở của Mark. Cô bé với ánh mắt xanh buồn bã nhìn vào con búp bê bị đứt đôi bê bết máu, khi nhìn hình lớn hơn bạn sẽ thấy một chút nội tạng của con búp bê, vâng, đúng là rất tẩn mẫn và kỹ càng.
Còn bức “Lễ rửa tội của Jajo” cũng là một đặc sắc
Hình mô tả cảnh Jajo ( Thần hộ mệnh của Búp Bê - nhân vật do Mark tự nghĩ ra ) đang rửa tội với nước thánh là máu chảy ra từ lòng bàn tay của một người, bên cạnh là một chú hề nhưng được vẽ cách điệu để giống cái bình sữa trẻ em. Bức tranh hơi nhợt nhạt bởi màu trắng nhưng lại nổi bật trở lại với sắc đỏ. Hình ảnh đứa bé cũng được vẽ rất chỉn chu với khuôn mặt hơi nhăn lại tạo một vẻ hơi gò bó của bức tranh, nhưng bù lại, khoảng phía sau trống đã làm thoáng bức tranh hơn.
The Meat Show là triển lãm đầu tiên của Mark đánh dấu một phong cách nghệ thuật độc đáo. Trong The Meat Show, ông đã khóe léo biến thịt trở thành một đối tượng nghệ thuật độc đáo. Bức “The Birth of Venus” là một ví dụ.
Bức tranh không đi vào chi tiết mà đi vào hình ảnh, với người, cây cỏ và một chút siêu thực. Bức tranh lấy nền là một nơi trống trải, khung cảnh trong tranh cũng ít có chi tiết như những bức tranh khác của ông. Trong hình ta có thể thấy Abraham Lincoln đang nằm sõng soài trên đất, bên cạnh là 3 y bác sĩ ( 1 người khá giống ông già KFC ), họ đang chuẩn bị cắt để Venus chính thức ra đời, nhưng ngay lúc đó thì Venus đã được Jesus chào đón với bàn tay ánh sáng và hoa bay xung quanh. Cô y tá đứng bên cầm một tảng thịt lớn như thể là mốn lấp vào má Abraham sau khi xong việc vậy. Chiếc mũ của Lincoln trong hình này cũng rất đặc biệt với nhiều số và biểu tượng Ai Cập học. Ví dụ như con số 10 ở dưới hình tam giác là ám chỉ sự tái sinh. Mình rất thích màu sắc của bức tranh này, cổ và có phong cách.
Bunnies and Bees thì lại nói đến một đặc trưng khác trong tranh Mark Ryden, đó là các con vật nhỏ như thỏ, ong, chuột và voi, các con vật này được xuất hiện trong rất nhiều trong tranh của Mark.
Bức tranh có tên “Sophia’s Mercurial Waters” thế nhưng mình chỉ thấy dòng nước duy nhất là sữa của cô bé cho con voi uống. Bên cạnh cô bé xinh xắn này là các con vật khác và chúng cũng có vẻ muốn được uống. Đứng bên ngoài bố cục chính, chúa Jesus ôm một chú cừu và trông dáng vẻ thì như có vẻ muốn đưa cho Sophia, trông Jesus trong bức tranh này trông giống một người đàn bà hơn. Màu sắc trong tranh phối hợp vô cùng hài hòa với nhau với màu hồng và trắng là chủ đạo, mang một phong thái nữ quyền giống như cái biểu tượng treo trên tường chính giữa bức tranh. Con số 3 và 5 trên tường cũng làm mình suy nghĩ vì không biết ý nghĩa thực sự của nó. Số 3 tượng trung cho sự “kết nối” còn số 5 tượng trưng cho sự “không ngừng nghỉ”, nhưng nếu làm theo kiểu cộng số học thì 8 là biểu tượng cho sự “hy sinh”, ta có thể suy ra nhưng điều đó trong bức tranh nhưng vẫn không rõ liệu Mark có ý như vậy thật không nữa, dù gì đó cũng là một điểm lôi cuốn.
The Tree Show là một thành công tiếp theo của Mark Ryden. Trong đây, ông đã cố gắng hòa vào thực tế bằng việc lấy chủ đề chính là nạn chặt phá rừng, tuy nhiên, tranh ông vẫn có được những nét không tưởng cần thiết vốn đã được định hình trong phong cách.
Allegory of 4 Elements là bức tranh mình thấy tuyệt nhất trong The Tree Show, mô tả cảnh 4 nguyên tố hình thành trên trái đất ngồi uống trà với nhau. Ngoài cùng bên trái là Không khí với biểu tượng
trên áo, đậu trên đầu là loài chim vốn coi không khí là nơi ở, bên cạnh là Lửa với biểu tượng
trên chiếc áo màu đỏ và trên đầu đội một con hươu, tiếp theo là Đất với màu vàng trù phú đội một con sóc trên đầu và có biểu tượng
trên áo, ngồi ngoài bên phải làNước với chú cá trên đầu và biểu tượng
trên áo. Họ đang uống trà thế nhưng Nước và Lửa vốn ghét nhau nên không hề cầm đến tách, để mặc cho Không khí và Trái Đất uống với nhau, ám chỉ một sự chia rẽ ngay trong lòng sự sống khi 4 yếu tố không còn hòa hợp. Trên bàn đặt 3 đứa bé trong một tổ chim và một con ong gần đó, chỉ thế giới con người và động vật nói chung, chúng đang ngồi chờ một điều gì đó trong khi Lửa và Nước cứ nhìn chúng chăm chú. 4 cô bé ăn mặc và có kiểu tóc riêng và thể hiện bản chất của mình, Không khí mặc một bộ đồ màu trắng tinh khiết để chỉ sự trong suốt của không khí nhưng các bạn có thể thấy nó hơi xỉn rồi, ám chỉ việc không khí đang bị ô nhiễm, còn áo củaNước đã trở nên đen xì để chỉ sự ô nhiễm của môi trường nước hiện tại. Họ ngồi trên bàn tiệc chính là phần còn lại sau khi cái cây đã bị chặt đi, như thể để nói sự sống đang họp bàn để xem có nên tiếp tục tồn tại nữa không. Và nếu các bạn để ý kỹ hơn thì sẽ thấy cốc nước của Không khí đã hết, chứng tỏ không khí đang rơi vào sự khan hiếm khí sạch. Mình đặc biệt thích khung cảnh hùng vĩ của bức tranh này, những ngọn núi, những thân cây cao, các bông hoa nhỏ lộng lẫy, một bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp để làm nổi bật lên việc sự sống đang bị đe dọa, một thủ pháp hội họa thú vị của Mark.
Một số tác phẩm khác của Mark :
