Across the Universe

Xem cách đây hơn nửa năm rồi nhưng phải tới gần đây khi xem lại và nghe lại soundtrack thì mình mới có hứng viết review. Một bộ phim quá hay và cảm xúc của mình thì cứ lẫn lộn nên mình xin viết ra vài dòng dưới đây, hy vọng nó sẽ liền mạch và mọi người sẽ hiểu ý. Trước đây mình cũng đã có một vài quick review rồi nhưng bài này mình sẽ viết đầy đủ ra cảm nghĩ của mình về Across the Universe, một trong những bộ phim ca nhạc mình thích nhất hiện nay.
Thứ làm mình ấn tượng đầu tiên về Across the Universe là đoạn trailer rất bay bổng của nó, nhất là khi đoạn nhạc “Hey Jude” vang lên và sự thăng hoa lúc cuối. Thế nhưng khi xem xong phim, bạn sẽ thấy bộ phim còn hay hơn thế rất nhiều.
Across the Universe là câu chuyện kể về một nhóm bạn quen nhau tình cờ nhưng từ đó kết thân và giúp đỡ nhau trong cuộc sống. Thông qua Across the Universe, các nhà làm phim còn muốn gửi tới một thông điệp to lớn hơn nhiều về tình yêu và chống chiến tranh trên thế giới với cách kể chuyên khôn khéo và lãng mạn bằng âm nhạc.
Cốt truyện bình thường, một anh chàng Liverpool tới Mỹ để tìm cha mình. Việc anh đến đó rõ ràng chỉ là một cái cớ bởi lẽ anh đã không hoàn thành nó, và những câu chuyện tiếp theo, anh gặp Max. được Max giới thiệu em gái Lucy và rồi đến New York. Tất cả đều rất tình cờ và đến cả các nhân vật cũng không thể ngờ tới. Cuộc sống là không thể báo trước được điều gì.Thú thật với mọi người, một cốt truyện bình thường và mình được nghe kể trước khi xem phim, thế nhưng khi xem mình vẫn thấy hay, do đó mình có thể nói rằng mình thích phim này không phải là do nó có lối dẫn truyện quá mới mẻ mà là thích những hình ảnh đầy ý nghĩa mà tác giả đem tới cũng như tinh thần từ bộ phim đem lại.
Âm nhạc kết nối con người. Nhưng trong Across the Universe, âm nhạc còn có nhiều tác dụng hơn thế. Nó thay lời nhắn gửi tới một cô gái rằng hãy chờ anh khi anh ở xa trong “All my Loving”, nó nói lên tình bạn bè của Jude và Max trong “A little help from my friends”, âm thanh chia sẻ nỗi đau chiến tranh trong “Let it be” … 33 ca khúc xuất hiện trong phim và cùng với nó là 23 video clip ca nhạc, bộ phim trở nên thi vị hơn và ngập tràn âm nhạc, đúng như tinh thần Rock n Roll thập niên 60, 70. Bộ phim đã xây dựng các nhân vật thông qua các hình mẫu của các rocker lão làng hay các nhân vật trong các tác phẩm ca nhạc của the Beatles, đem lại một cảm giác thân quen cho những người mê Beatles và cảm giác thích thú cho những khán giả mới. Mình không phải là người mê The Beatles, thế nhưng sau khi xem xong bộ phim này thì mình đã phải suy nghĩ lại.

Văn hóa Mỹ thập niên 60 với trào lưu Rock n Roll và những cái đầu Hippie của thế hệ mất mát tạo ra những con người sống hết mình vì niềm đam mê. Họ có những niềm đam mê khác nhau, nhưng âm nhạc chính là sợi dây gắn kết họ với nhau, Come Together do Joe Cocker diễn 3 vai hát là bài hát thể hiện quá trình này, họ-những con người xa lạ đến với nhau vì âm nhạc. Max và Jude đến căn hộ Sadie để thuê do những thất vọng về gia đình, JoJo sau cái chết của em trai đã đến NY và đánh đàn cho quán Café Huh cho Sadie, Lucy sau cái chết của người bạn trai đã lên NY cùng với anh, Prudence sau khi chia tay với anh chàng đầu đường xó chợ và đến nhà Sadie qua cửa sổ bồn tắm, lấy ý tưởng từ một bài hát khác của Beatles.
Một bộ phim âm nhạc thì đương nhiên âm nhạc phải là chủ đạo. Cả bộ phim như một tập hợp của rất nhiều video clip đẹp và ý nghĩa, liên tục phát sóng như trên MTV vậy. Mình nên nhận xét như thế nào về các video này ? Chỉ cần nói rằng nó xứng đáng là những kiệt tác nhỏ tạo nên một kiệt tác nghệ thuật lớn là bạn sẽ tự hiểu vì cả bộ phim, tất cả cảm xúc, câu chuyện và cách xử lý đều ở trong các bài hát ( thế cho nên bây giờ khi muốn xem lại Across the Universe” mình không cần xem lại cả phim – 130 phút mà chỉ cần xem lại 23 video clip ca nhạc là có thể tưởng tượng tiếp rồi ). Âm nhạc là của Beatles nhưng ý nghĩa thì khi xem video thì có lẽ cả 4 thành viên cũng phải giật mình vì nó quá khác so với ý tưởng ban đầu của họ. Đơn cử như trong “I Want You”. Max và đồng đội được huấn luyện vào quân ngũ bằng các động tác múa rất hình tượng và cùng đồng đội vác tượng Nữ thần Tự Do dẫm lên cánh đồng Việt Nam và hát “She’s so heavy…”, thể hiện sự tương phản của việc đem tự do đến nước khác bằng chiến tranh, và điều đó hoàn toàn khác so với nghĩa ban đầu john Lennon viết. Hay như trong “I wanna hold your hand”, mình chưa nghe bản nguyên gốc của nó nhưng mình thấy bản nhạc buồn này có lẽ khác nhiều bởi lẽ bài hát nói về chuyện Pru không thể đến với người mình yêu, trong video clip ta thấy Prudence nhìn cô bạn trưởng đội cổ vũ một cách âu yếm, cô không thể yêu người con gái ấy, không thể cầm tay cô ấy dù biết rằng chỉ một lần chạm nhẹ cũng làm cô không thể che giấu nổi tình cảm của mình được nữa. Hãy nghe và cảm nhận, âm nhạc của Across the Universe thực sự rất tuyệt vời.

Tạm gác phần âm nhạc và nội dung, mình xin được nói đến phần mà mình thấy ấn tượng nhất trong phim, đó là hình ảnh. “Sự cực khoái của thị giác” là bình luận của người xem khi xem 300, nhưng khi xem Across the Universe, bạn sẽ thấy cảm giác bay bổng mềm mại nhưng nhiều lúc thăng hoa rất nhiều và rất nhiều lần đồng thời nhận ra những lớp nghĩa phản chiến mà đạo diễn đã gài vào rất tài tình. Video mình thích nhất trong phim là “Being for the benefit of Mr Kite”, lúc đầu nghe mình không mê cái nhạc lắm, nhưng càng sau nghe thì càng ngấm và dần dần thấy thích. Video Clip mang phong cách collage ( cắt dán giấy báo ) với bối cảnh một sở thú, rất nhiều chi tiết, rất nhiều hình ảnh mà bạn phải chú ý kỹ mới thấy, đặc điểm của collage là vậy và đạo diễn Julie Taymor đã biến sở thú thành sân khấu với nhạc trưởng là Eddie Izzard, và thật sự ông rất hợp với vai này. Video tiếp theo làm mình có ấn tượng mạnh là bài hát “Because” hát ngay sau bài “Being for the benefit of Mr Kite”, đó là một bản tình ca được tất cả những người bạn thể hiện. Họ xếp thành vòng tròn lớn và cùng nắm tay nhau hát Because the world is round, ỉt turns me on … một bài hát nhẹ nhàng và mơ mộng và mình nghĩ không ai có thể đoạn múa dưới nước của nhóm bạn. Nó thi vị quá, nhẹ nhàng quá và mình thấy Because là bài hát lạc lõng nhất trong cả phim, đối nghịch với các video lên án chiến tranh. Video của bài “Let it be” cũng là một điểm nhấn trong phim, với giọng hát của hai con người trong hai bối cảnh khác nhau và hát vì mục đích khác nhau. Cậu bé da màu ( em JoJo ) ngồi giữa cảnh chết chóc chiến tranh và hát, rồi sau đó là một dàn đồng ca cất lên để tiễn đưa cậu sang thế giới khác, cùng với đó cũng là cảnh một đám ma khác của một lính Mỹ không may ngã xuống ở Việt Nam. Hai màu da, hai thế giới, hai cuộc đời nhưng đều có cái kết thật không hay chỉ vì chiến tranh.
Phản chiến là chủ đề chính của bài hát do đó các video về vấn đề này mới thực sự đáng bàn trong Across the Universe. Nếu trong I want You, đạo diễn đã nói lên việc áp đặt tự do của mình cho một đất nước khác bằng chiến tranh thì trong Revolution thì lại lên án những người làm công việc phản chiến nhưng không có kế hoạch gì cả. Nhưng đó chỉ là bắt đầu. “Strawberry Field Forever” là bài hát mà mình thấy có những hình ảnh phản chiến rõ nét và lạ nhất trong phim với hình ảnh những quả dâu tây tượng trưng cho những trái bom với ngọn lửa khai hỏa trên cuống. Bài hát này được john viết để tưởng nhớ những ngày tháng ấu thơ của mình và Strawberry Field là trại trẻ mà anh đã dành thời thơ ấu của mình ở đây. Thế nhưng, trong Across the Universe thì “Cánh Đồng Dâu Tây” lại để ám chỉ chiến trường, họ đến với một suy nghĩ ngọt ngào là đem lại tự do cho đất nước ấy, nhưng họ đến chỉ để trồng những quả dâu tây có lửa như trong phim. Cảnh những quả dâu tây rơi xuống những cánh đồng Việt Nam rất đẹp và giàu cảm xúc. Cánh đồng dâu tây ngập tràn xác chết và máu. Hình ảnh Jude dùng những quả dâu tây để ném lên cánh đồng dâu tây nhỏ thật là đẹp và đó là sự đấu tranh ngay trong con người Jude, đồng thời hình ảnh Jude để rơi vãi dâu tây trên sàn và thả vào xô nước cũng làm nhiều người liên tưởng đến máu, và rồi hình ảnh đó được hiện lên mặt của đôi bạn Jude và Max để chỉ sự mất mát ở cả người lính và người dân Mỹ. Những chiếc máy bay bắn tan những chiếc TV đưa những thông tin sai lệch về chiến tranh, những chiến sĩ ngã xuống bởi chính những trái dâu tây của đồng đội.
Across the Universe được nối với Helter Skelter là bài hát trong một cao trào phim, khi Lucy tham gia một cuộc biểu tình và bị bắt, Jude đến và không may cũng bị như Lucy. Cảnh trên xe lửa là một cảnh buồn với những con người ngồi cạnh nhau nhưng không nói năng gì, đến khi xuất hiện một nhóm người trên con tàu kế bên hát “Jai Guru Deva Om” và đó cũng là câu hát được nhắc đi nhắc lại trong đoạn video. Cảnh cuộc biểu tình được làm khá lạ với việc ai cũng hát lên câu “Nothing’s gonna change my world” và đó là chỉ thế giới riêng của họ, nhưng đến đoạn cuối ta mới thấy thấm thía câu hát này. Video có cảnh Max chiến đấu ở Việt Nam, nhưng chỉ khi tất cả kết thúc thì anh mới hoàn hồn lại và tự hỏi mình thực sự chiến đấu để làm gì. Đoạn cuối của video có hình một nhóm các cô gái xám xịt đứng trên nước và cùng hát “Jai guru deva om” với ý nghĩa “Cùng hướng tới Chúa trời” và rồi cùng ngã xuống nước, cảnh cuối cũng là những cô gái ấy nổi trên mặt nước với những chiếc mặt nạ để chỉ họ đã bị lừa dối ra sao, tuy nhiên đây cũng là nét bi quan trong bộ phim này.
Tuy nhiên không vì thế mà bộ phim giảm đi tính phản chiến của mình mà thậm chí còn đưa ra những tông điệp hết sức thuyết phục, tất cả được thể hiện thông qua bài hát “All you need is Love” ở cuối phim. Đó không chỉ là lời của Jude gửi tới Lucy mà còn là lời của những con người trẻ tuổi muốn gửi đến thế giới, hãy tự biệt đúng sai và thể hiện ý kiến của mình trong cuộc sống, chiến tranh không bao giờ là đúng đắn và bây giờ chúng ta cần phải thay đổi nó, và tất cả những gì chúng ta cần là tình yêu, hãy yêu thương con người và chiến tranh cũng sẽ phải chấm dứt.

Âm nhạc là chủ đề chính của phim nhưng đó không phải là thứ duy nhất đọng lại trong ký ức người xem sau khi xem xong Across the Universe. Những thông điệp mà bộ phim đem tới thật sự làm người xem phải suy nghĩ rất nhiều. “ Chẳng thứ gì có thể thay đổi thế giới tươi đẹp của chúng ta, cuộc chiến nào cũng sẽ có lúc kết thúc và tất cả những gì chúng ta cần là tình yêu “.
