Watch my short film "Present of the Future", my readers.

ĐƯỜNG ĐUA - Sinh ra để được ngợi khen

Trong thế giới nghệ thuật, có những tác phẩm chỉ cần được tạo ra thôi đã đáng để khen ngợi rồi. Ví dụ như Life of Pi, một bộ phim hay được chuyển thể từ tiểu thuyết vốn mệnh danh là “không thể làm phim”. Chính vì thế, ngay từ lúc chưa xem Life of Pi, tôi đã nghĩ chắc chắn mình sẽ ưu ái cho nó, dù nó làm tốt hay dở tệ. Hay như một bộ phim không quá xuất sắc như Cloud Atlas, vẫn được tôi hết lòng ghi nhận. Bởi tôi cho rằng, việc nhà làm phim dám làm, dám thử sức thực hiện những điều khó khăn, ít ai dám làm, hoặc chưa từng làm trước đó đã chứng tỏ lòng can đảm và đam mê của họ. Đó là những nỗ lực đáng được công nhận.

Đường Đua (công chiếu toàn quốc từ 26/7) cũng là một bộ phim như vậy. Ngay từ trước khi ra mắt chính thức, bộ phim đã nhận được nhiều cảm tình từ giới làm nghề, phê bình cũng như công chúng. Lấy bối cảnh đương đại nhưng phảng phất nét sci-fi (khoa học viễn tưởng), bộ phim nói về Lộc, một vận động viên điền kinh giải nghệ sống bằng nghề lái xe tải. Do hoàn cảnh xô đẩy, anh đã bước vào con đường cờ bạc rồi ghi nợ của một tay xã hội đen bệnh hoạn, từ đó dẫn đến những tai ương kinh hoàng xảy đến với anh cũng như người thân trong gia đình anh. Đường Đua dù có nhiều điểm đáng bàn về chất lượng, nhưng vẫn tạo được cảm tình vì ít nhất 2 lý do.

Thứ nhất, đây là bộ phim do một ekip còn rất trẻ thực hiện, với tất cả sự hào hứng cho bộ phim đầu tay. Đây là lần đầu Nguyễn Khắc Huy làm đạo diễn, đạo diễn hình ảnh Kieran Daniel Fowler lần đầu thử sức quay phim, diễn viên Nhan Phúc Vinh lần đầu tiên thử sức với một phim điện ảnh chiếu rạp, Phạm Anh Khoa tự tin đóng vai chính đầu tiên. Điều này tạo ra một sự tươi mới cho điện ảnh nước nhà, vốn đã mòn vẹt đi nhiều trong mấy năm qua khi chỉ quanh đi quẩn lại các phim của vài ba đạo diễn đã có tiếng trước đó. Ánh sáng xanh bí ẩn trong phim, cũng như thế hệ trẻ của điện ảnh Việt, cũng sẽ có lúc bước qua thế giới “underground” để thể hiện tài năng của mình giữa thanh thiên bạch nhật.

Thứ hai, lý do mà tôi cho rằng quan trọng hơn, là vì Đường Đua đã khéo léo lọt qua khe kiểm duyệt sát sao của Cục Điện Ảnh, cho dù trước đó cũng đã phải hoãn chiếu để sửa chữa lại giống như Bụi đời Chợ Lớn do có nhiều cảnh chiến đấu máu me, “không phù hợp với thuần phong mỹ tục phương Đông”. Bộ phim của Charlie Nguyễn đã không may mắn có cơ hội ra rạp, và Đường Đua chính là sự thay thế tốt nhất cho cơn bức xúc phim hành động thực tế, chạm vào nhiều nỗi nhức nhối trong cuộc sống. Ngoài việc phô bày thế giới tội ác một cách trần trụi, không giấu diếm trong thực tế, Đường Đua còn chỉ ra những cố gắng xoay sở để tồn tại trong thực tế làm phim khó khăn ở Việt Nam.

Cảnh đầu tiên trong Đường Đua là một cú long-shot kéo dài, mô tả một lát cắt nhỏ về hoạt động của một khu chợ đêm, chính là minh chứng đầu tiên cho sự háo hức của một thế hệ làm phim mới khát khao thực hiện một điều gì đó mới mẻ. Với cách làm phim điện ảnh theo phong cách truyền hình, các bộ phim Việt thông thường có cách dựng phim ngắn gọn, chuyển góc máy liên tục để dễ xem hơn. Phá vỡ tư duy đó, Đường Đua (hay trước đó là Dành Cho Tháng Sáu, cũng của một đạo diễn trẻ lần đầu làm phim) đã có nhiều cú máy kéo dài, góc quay lạ lẫm, phức tạp và đầy thách thức hơn, chứng tỏ sự không ngại khó, ngại khổ của những nhà làm phim vẫn còn đang hừng hực đam mê trong huyết quản.

Đối với một bộ phim chân thực và không che giấu, tôi cho rằng nên nói thẳng ra sự thật trần trụi nhất: Đường Đua không phải là một bộ phim có kịch bản quá xuất sắc. Ban đầu, phim nói về xung đột chính giữa Hải (chủ nợ) và Lộc (con nợ), nhưng khi có sự xuất hiện của yếu tố sci-fi về một chiếc túi bí ẩn có vật phát ra ánh sáng xanh (tương tự như một điều bí ẩn trong phim Pulp Fiction), bộ phim dần chuyển mạch sang một hướng khác, khiến 2 nhân vật trái chiều nhau đó không có cơ hội va chạm nhiều với nhau. Thành ra, xung đột trong phim không quá căng thẳng, trận hỗn chiến ở cuối phim trở nên “đương nhiên” và không tạo ép phê nhiều cho lắm. Những cảnh đâm chém máu me, đánh đấm ghê rợn không được đẩy lên tới tận cùng vì lý do kiểm duyệt, nhưng cũng phần nào làm khán giả hiểu được độ khốc liệt của nó.

Phạm Anh Khoa khá hợp với vai diễn một chàng cựu động viên điền kinh giàu thể lực, nhưng đôi khi anh cất lời, tôi lại cảm nhận thấy một giọng điệu hài hước hơi lạc tông, kể cả trong những tình huống căng thẳng. Gây bất ngờ hơn là Nhan Phúc Vinh trong vai một tên xã hội đen biến thái, thích đùa giỡn với cảm xúc của nạn nhân, một tạng nhân vật chưa từng được làm thành công tại Việt Nam. Bỏ qua một vài cảnh phải quá gồng mình để thể hiện, Phúc Vinh vẫn hoàn toàn truyền tải được sự dã man, lạnh lùng và không bộc lộ cảm xúc trong vai phản diện đầu tiên của mình. Thông qua phần âm thanh, ánh sáng được thực hiện độc đáo và đem lại hiệu quả cao, bộ phim có nhiều cảnh quay đạt được sự mạnh mẽ về thị giác và cảm xúc.

Chỉ đến cuối phim, khán giả mới biết rằng chi tiết ánh sáng xanh bí ẩn là để phục vụ cho một dự án phim dài hơi hơn, chứng tỏ Đường Đua chỉ tạo tiền đề cho rất nhiều thứ gây ngạc nhiên hơn sau này. Chính vì thế, bộ phim này có tính gợi mở các hướng đi cho đời thực nhiều hơn, để trở thành một cột mốc đánh dấu vạch xuất phát của một thế hệ làm phim trẻ, hướng về một “đường đua” dài và lớn hơn trong nghề làm phim. Do vậy, cho dù đây không phải là một tuyệt phẩm, nhưng vẫn là một bộ phim ai cũng cảm thấy đáng khen khi nó chào đời, bởi nó đem đến một liều thuốc mới cho điện ảnh Việt Nam - một nền công nghiệp đang rất cần những thay đổi để phát triển.

Notes

  1. rwo posted this
comments powered by Disqus