(Nguồn ảnh: Luci Lucius)

Hà Nội, ngày 5/6/2011,

Ngày nóng như chảo lửa, nhưng chỉ đến tầm hơn 2h là trời đã bắt đầu tắt nắng và mát dần lên. Lúc đó, tôi cảm thấy thật lạ lùng với kiểu thời tiết như thế này, bởi Hà Nội nếu nắng thì có lẽ phải nắng thêm tới tầm 4h chiều là ít. Đấy là do tôi quên tiệt rằng sáng nay có diễn ra một cuộc biểu tình hoà bình chống Trung Hoa của một số người dân mình. Đến là khổ cái thời tiết không vừa lòng người, nắng đúng lúc mọi người đang hô hào rõ to các loại khẩu hiệu, rồi lại râm mát khi mà cuộc biểu tình chấm dứt. Hy vọng lần sau ta tổ chức biểu tình sẽ được ông trời ủng hộ hơn và các bạn cũng không dẫm lên cỏ ở vườn hoa Lenin. Nói vui vậy thôi, vì mình không tham gia biểu tình, nhưng thấy mọi người nói qua lại thì thấy vụ việc lần này khá hơn hẳn vết ô của vài năm trước. Người dân vừa được xả bớt tâm lý bức xúc, và cũng may không có sự nhúng dầu của hội phản động. Nhưng với những hình ảnh, clip thu được vào sáng nay, ai mà có thể biết được nhóm phản động có thể dựng lên một câu chuyện xuyên tạc sự thật như thế nào nhỉ? Bất ổn vẫn hoàn bất ổn.

Những biểu ngữ “bất ổn” thế này cần gỡ bỏ! (Nguồn ảnh: your_friend_xy @ TTVNOL)

Cả nước mình cả tuần qua không khác cái chảo lửa mà trời đất ban tặng Hà Nội vào sáng nay là mấy. Trên khắp các diễn đàn, mạng xã hội, blog, YM… những câu chuyện đả đảo TQ liên tục truyền bá, những avatar đỏ rực cả một góc web… tất cả dấy lên một sự thù hằn Trung Quốc và một tình yêu bao la cho Tổ Quốc. Cách đây 2 năm trước, tôi đã tự hỏi trong một entry ở blog này rằng, khi mà chúng ta luôn tự cấu xé nhau thì khi ngoại xâm tới, chúng ta có thể đoàn kết chống lại chúng và các thế lực thân chúng hay không. Trước hiện tại, tôi nghĩ là có, và dù nó chỉ là ở mức “tinh thần” thì vẫn là có. Tôi chỉ mong mọi người hãy tỉnh hơn chút nữa để tránh bị lôi kéo, kích động, nhất là những người trẻ với cái đầu nóng luôn bốc đồng. Chúng ta không phải đang sống ở thời nguyên thuỷ, không săn bán hái lượm và chúng ta có nhiều cách để giải quyết xung đột, chứ không phải cứ khi nào họ chạm tới mình là mình lại cầm vũ khí chọc chọc họ. Do đó, tôi rất phẫn nộ với cách mà nhiều hacker Việt Nam đang làm: hack vào website của nhà nước, các tổ chức doanh nghiệp và thậm chí là… dân thường xứ Trung! Tôi không hiểu các hacker này có suy nghĩ gì không khi làm như vậy, chẳng lẽ họ không biết một điều đơn giản rằng việc họ làm chỉ làm tăng thêm lòng hận thù của người Trung Quốc, họ đâu có dính dáng gì tới trò bẩn thỉu mà “chính phủ” họ đang làm? Họ cũng chỉ như chúng ta, mong muốn một cuộc sống bình yên, cơm no áo ấm. Sao các bạn nỡ ném vào chảo lửa thù hận? Hành động nhỏ của các bạn hacker làm ảnh hưởng rất nhiều tới hình ảnh mà Việt Nam đang muốn hướng tới.

Tôi không thích bàn luận về chính trị, nhất là sau một khoảng thời gian dài nghiên cứu về nó. Tôi không thích chiến tranh, vì nó chỉ là trò chơi của những kẻ độc tài sử dụng dân chúng như những con mồi giúp họ thu lời kinh tế. Do đó, tôi không thích xem phim chiến tranh, kể cả khi đó là Apocalypse Now hay chăng nữa, và đặc biệt ghét những phim nặng yếu tố chính trị (kiểu phim The Return). Đó là một lý do vì sao tôi không thích The King’s Speech, phim đoạt giải Oscar vào đầu năm 2011 vừa qua. Ngoài thông điệp chính trị rõ nét qua bài diễn thuyết cuối phim, TKS thua xa một bộ phim khác cũng được đánh giá cao trong năm qua là The Social Network, cả về kịch bản, chỉ đạo, âm thanh, dựng phim, xây dựng tình huống, mở nút, thắt nút. Tuy vậy, tôi không phủ nhận cảnh diễn thuyết cuối phim rất ấn tượng (một phần thành công của đoạn này là phần âm nhạc do Beethoven soạn) và đôi lúc tôi hay đùa với bạn bè rằng bộ phim đoạt giải Oscar là vì cảnh này.

Cảnh phim The King’s Speech (2010)

In this grave hour, perhaps the most fateful in our history, I send to every household of my peoples, both at home and overseas, this message, spoken with the same depth of feeling for each one of you as if I were able to cross your threshold and speak to you myself. For the second time in the lives of most of us we are at war. Over and over again we have tried to find a peaceful way out of the differences between ourselves and those who are now our enemies. But it has been in vain. We have been forced into a conflict. For we are called, with our allies, to meet the challenge of a principle which, if it were to prevail, would be fatal to any civilised order in the world.

Such a principle, stripped of all disguise, is surely the mere primitive doctrine that might is right. For the sake of all that we ourselves hold dear, and of the world’s order and peace, it is unthinkable that we should refuse to meet the challenge. It is to this high purpose that I now call my people at home and my peoples across the seas, who will make our cause their own. I ask them to stand calm, firm, and united in this time of trial. The task will be hard. There may be dark days ahead, and war can no longer be confined to the battlefield. But we can only do the right as we see the right, and reverently commit our cause to God. If one and all we keep resolutely faithful to it, then, with God’s help, we shall prevail.

Tôi thực sự không muốn so sánh. Nhưng nội dung này so với cảnh diễn thuyết kinh điển của “ông vua hài” Charlie Chaplin đọc 70 năm trước thì đúng là một trời một vực. Trong The Great Dictator, “hề Saclo” đã đưa đến cho người xem một đoạn diễn văn dài và ý nghĩa sâu sắc về con người, lòng đoàn kết và tội ác của những kẻ độc tài. Hy vọng mọi người nghe bản diễn thuyết này và liên hệ một chút với những gì mình nói bên trên.

Cảnh phim The Great Dictator (1940)

I’m sorry, but I don’t want to be an emperor. That’s not my business. I don’t want to rule or conquer anyone. I should like to help everyone if possible; Jew, Gentile, black man, white. We all want to help one another. Human beings are like that. We want to live by each other’s happiness, not by each other’s misery. We don’t want to hate and despise one another. In this world there is room for everyone, and the good earth is rich and can provide for everyone. The way of life can be free and beautiful, but we have lost the way. Greed has poisoned men’s souls, has barricaded the world with hate, has goose-stepped us into misery and bloodshed. We have developed speed, but we have shut ourselves in. Machinery that gives abundance has left us in want. Our knowledge has made us cynical; our cleverness, hard and unkind. We think too much and feel too little.

More than machinery, we need humanity. More than cleverness, we need kindness and gentleness. Without these qualities, life will be violent and all will be lost. The airplane and the radio have brought us closer together. The very nature of these inventions cries out for the goodness in men; cries out for universal brotherhood; for the unity of us all. Even now my voice is reaching millions throughout the world, millions of despairing men, women, and little children, victims of a system that makes men torture and imprison innocent people. To those who can hear me, I say, do not despair. The misery that is now upon us is but the passing of greed, the bitterness of men who fear the way of human progress. The hate of men will pass, and dictators die, and the power they took from the people will return to the people. And so long as men die, liberty will never perish.

Soldiers! Don’t give yourselves to brutes, men who despise you, enslave you; who regiment your lives, tell you what to do, what to think and what to feel! Who drill you, diet you, treat you like cattle, use you as cannon fodder. Don’t give yourselves to these unnatural men - machine men with machine minds and machine hearts! You are not machines, you are not cattle, you are men! You have the love of humanity in your hearts! You don’t hate! Only the unloved hate; the unloved and the unnatural.

Soldiers! Don’t fight for slavery! Fight for liberty! In the seventeenth chapter of St. Luke, it is written that the kingdom of God is within man, not one man nor a group of men, but in all men! In you! You, the people, have the power, the power to create machines, the power to create happiness! You, the people, have the power to make this life free and beautiful, to make this life a wonderful adventure5. Then in the name of democracy, let us use that power. Let us all unite. Let us fight for a new world, a decent world that will give men a chance to work, that will give youth a future and old age a security. By the promise of these things, brutes have risen to power. But they lie! They do not fulfill that promise. They never will! Dictators free themselves but they enslave the people. Now let us fight to fulfill that promise. Let us fight to free the world! To do away with national barriers! To do away with greed, with hate and intolerance! Let us fight for a world of reason, a world where science and progress will lead to all men’s happiness.

Soldiers, in the name of democracy, let us all unite!

Tôi muốn đưa rra bài diễn thuyết có từ xa xưa này để nói lên rằng: ở mỗi một thời điểm nào đó, nhà nước luôn là người phát ngôn lên những thông điệp cuối cùng mang tính quyết định, một lời nói của nhà nước sẽ quyết định vận mệnh cả dân tộc, nhất là trong thời điểm nhạy cảm này. Và tôi hy vọng, nhà nước Việt Nam sẽ có một lựa chọn đúng đắn nhất.